ദേവ് കുൻവർ
സംസ്ഥാനം : മധ്യപ്രദേശ്
ജില്ല : ഉജ്ജയിനി
ബ്ലോക്ക് : തരാന
ഗ്രാമം : സൂരജ്പുര
സ്വയം സഹായ സംഘം : ശ്യാം ആജീവിക സ്വയം സഹായ സംഘം
ഉപജീവന പ്രവർത്തനം : കൃഷിയും കന്നുകാലി വളർത്തലും
ലക്ഷപതി ദീദി യാത്ര
ദേവ് കുൻവർ എന്ന ആദിവാസി സ്ത്രീ 'ശ്യാം ആജീവിക' സ്വയം സഹായ സംഘത്തിൽ ചേരുകയും സംഘത്തിൽ നിന്നും ബാങ്കിൽ നിന്നുമായി ₹85,000 വായ്പ എടുത്ത് തന്റെ യാത്ര ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ തുക ഉപയോഗിച്ച് അവർ ഒരു പലചരക്ക്-വസ്ത്ര വ്യാപാര സ്ഥാപനം തുടങ്ങുകയും ഒപ്പം 'എ-ഹെൽപ്പ് സഖി', 'പശു സഖി' എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച് മാസം ₹4,000 സമ്പാദിക്കുകയും ചെയ്തു. ആധുനിക കൃഷിരീതികളിൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ മൾച്ചിംഗും തുള്ളിനനയും ഉപയോഗിച്ച് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ പച്ചക്കറി കൃഷി ആരംഭിച്ചു. അവർ ഇപ്പോൾ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് ക്യാമ്പുകൾ, കന്നുകാലി ആരോഗ്യ പരിശോധനകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുകയും പ്രജനനം, മൃഗപോഷണം എന്നിവയിൽ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ സാമ്പത്തിക നില ഗണ്യമായി മെച്ചപ്പെട്ടു, ഇപ്പോൾ അവർ തന്റെ സമൂഹത്തിലെ മറ്റ് സ്ത്രീകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമാണ്. അവരുടെ നിലവിലെ വരുമാനം പ്രതിമാസം ₹15,000 ആണ്.