ഇന്ത്യാ ഗവൺമെൻ്റ്
ലക്ഷ്മിബെൻ ദാഭി
സംസ്ഥാനം : ഗുജറാത്ത്
ജില്ല : ഖേഡ
ബ്ലോക്ക് : കഥ്ലാൽ
ഗ്രാമം : ചിപ്പിയാൽ
സ്വയം സഹായ സംഘം : ജയ് അംബേ സ്വയം സഹായ സംഘം
ഉപജീവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ : വേപ്പിൻ കുരു ഉപയോഗിച്ചുള്ള ജൈവകൃഷിയും വേപ്പ് പൂശിയ മേഖലയിലെ സംരംഭകത്വവും
ലക്ഷപതി ദീദി യാത്ര
ഖേഡ ജില്ലയിലെ കഥ്ലാൽ ബ്ലോക്കിലെ ചിപ്പിയാൽ എന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തിയാണ് ലക്ഷ്മിബെൻ ഡാഭി. ഒരു ബിപിഎൽ (BPL) കുടുംബത്തിലെ വീട്ടമ്മയിൽ നിന്ന് വിജയകരമായ ഒരു സംരംഭകയായി അവർ തന്റെ ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു. തന്റെ ഗ്രാമത്തിലെ ജൈവകൃഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രചാരണങ്ങളിൽ നിന്നാണ് അവർ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടത്. അവർ 'ജയ് അംബേ സ്വയം സഹായ സംഘത്തിൽ' ചേരുകയും ജൈവകൃഷി രീതികൾക്കായി, പ്രത്യേകിച്ച് വേപ്പ് പൂശിയ യൂറിയയ്ക്കായി (Neem-coated urea), വേപ്പിൻ കുരു പോലുള്ള പ്രാദേശിക വിഭവങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്തു.
സംസ്ഥാന ഗ്രാമീണ ഉപജീവന മിഷന്റെ സാമ്പത്തിക സാക്ഷരതാ പരിപാടിയിലെ പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ, അവരും അവരുടെ ഗ്രൂപ്പിലെ മറ്റ് സ്ത്രീകളും വ്യക്തിഗത ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളും ഗ്രൂപ്പ് അക്കൗണ്ടുകളും ഫലപ്രദമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു, ഇത് പ്രതിവർഷം 15 മുതൽ 20 ലക്ഷം രൂപ വരെയുള്ള ഇടപാടുകൾ നേടാൻ അവരെ സഹായിക്കുന്നു. ഖേഡ ജില്ലയിൽ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്ന വേപ്പ് മരങ്ങളെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ഗുജറാത്ത് നർമ്മദ വാലി ഫെർട്ടിലൈസർ കമ്പനിയുമായി സഹകരിച്ച് അവർ ലാഭകരമായ ഒരു സംരംഭം ആരംഭിച്ചു. വേപ്പിൻ കുരു ശേഖരണത്തിലും ജൈവകൃഷിയിലുമുള്ള അവരുടെ പരിശ്രമങ്ങൾ സുസ്ഥിരമായ ഉപജീവനത്തിനായി പ്രാദേശിക വിഭവങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുക എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിന് അനുസൃതമാണ്. ഗുജറാത്ത് സംസ്ഥാന ഗ്രാമീണ ഉപജീവന മിഷന്റെ പ്രവർത്തനം സ്വയം സഹായ സംഘാംഗങ്ങളെ സാമ്പത്തികമായി കഷ്ടപ്പെടുന്ന വ്യക്തികളിൽ നിന്ന് സ്വയം പ്രചോദിതരായ സംരംഭകരായി മാറ്റുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. അവർ മാർക്കറ്റിംഗിലും ചർച്ചകളിലും (Negotiation) വൈദഗ്ധ്യം വികസിപ്പിക്കുകയും കമ്മ്യൂണിറ്റി, സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായി ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളികളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളുടെ കഴിവാണ് അവളുടെ യാത്ര കാണിക്കുന്നത്. അവളുടെ സമർപ്പണവും കഠിനാധ്വാനവും സാമ്പത്തിക നില മെച്ചപ്പെടുത്തുക മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിലെ നിരവധി സ്ത്രീകൾക്ക് ശാക്തീകരണത്തിന്റെ സമാന പാതകൾ പിന്തുടരാൻ പ്രചോദനമാവുകയും ചെയ്തു.
