മനീശാ ദേവി
സംസ്ഥാനം : രാജസ്ഥാൻ
ഗ്രാമം : പഥേന
ജില്ല : ഭരത്പൂർ
ബ്ലോക്ക് : ഭുസാവർ
സ്വയം സഹായ സംഘം : ഗുഫാ വാലെ ബാബ സ്വയം സഹായ സംഘം
ഉപജീവന പ്രവർത്തനം : അന്നപൂർണ്ണ രസോയി (റെസ്റ്റോറന്റ്)
ലഖ്പതി ദീദി യാത്ര :
സ്വയം സഹായ സംഘത്തിൽ ചേരുന്നതിന് മുമ്പ്, അവളും കുടുംബവും കൃഷിയെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രയാസങ്ങൾ നേരിട്ടിരുന്നു. അവരുടെ ദൈനംദിന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ ആ വരുമാനം പര്യാപ്തമായിരുന്നില്ല, ഇത് വെല്ലുവിളികൾ നിറഞ്ഞതും അനിശ്ചിതത്വത്തിലായതുമായ ഒരു ജീവിതശൈലിയിലേക്ക് നയിച്ചു. ഒരു ഗ്രൂപ്പിൽ ചേരുന്നതിന്റെ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ച് മനീഷ മനസ്സിലാക്കുകയും അതിൽ അംഗമാകാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവളുടെ കഴിവ് തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ദേശീയ ഗ്രാമീണ ഉപജീവന ദൗത്യത്തിന് (NRLM) കീഴിൽ മനീഷയെ ഒരു 'കൃഷി സഖി'യായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഈ ചുമതലയിലൂടെ അവൾ പ്രതിമാസം 1,500 രൂപ സമ്പാദിക്കുകയും തന്റെ ഗ്രാമത്തിൽ പതിവായി യോഗങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. അടുക്കളത്തോട്ടം, ജൈവകൃഷി തുടങ്ങിയ കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മറ്റ് അംഗങ്ങൾക്ക് അവൾ മാർഗനിർദ്ദേശവും പിന്തുണയും നൽകി.
അന്നപൂർണ്ണ രസോയി ആരംഭിക്കുന്നതിനായി മനീഷ തന്റെ ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് 1,20,000 രൂപ (ബാങ്ക് ലോൺ) കൂടി വായ്പയെടുത്തു. ആദ്യ മൂന്ന് മാസങ്ങളിൽ വരുമാനം ലഭിക്കാത്ത വെല്ലുവിളി നേരിട്ടിട്ടും, അവളുടെ അചഞ്ചലമായ നിശ്ചയദാർഢ്യവും പ്രതിരോധശേഷിയും അവളെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു. ഇന്ന്, അവൾ വിജയകരമായി രസോയി നടത്തുകയും അഞ്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകുകയും ഓരോ മാസവും 10,000 മുതൽ 12,000 രൂപ വരെ ലാഭം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അവൾ സ്വന്തം ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്തുക മാത്രമല്ല, തന്റെ സമൂഹത്തിലെ മറ്റ് സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. സാമ്പത്തിക ഉൾച്ചേർക്കൽ, സംരംഭകത്വം, കമ്മ്യൂണിറ്റി പിന്തുണ എന്നിവ എങ്ങനെ സുപ്രധാനമായ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ മാറ്റങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുമെന്നതിൻ്റെ പ്രചോദനാത്മകമായ ഉദാഹരണമാണ് അവളുടെ കഥ.