ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਕਿਰਨ ਦੋਹਰੇ
ਰਾਜ : ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ : ਜਬਲਪੁਰ
ਬਲਾਕ : ਪਨਾਗਰ
ਪਿੰਡ : ਘਾਨਾ
ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ : ਪਰੀ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ
ਆਜੀਵਿਕਾ ਗਤੀਵਿਧੀ : ਸੁਪਾਰੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ
ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਘਾਨਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕਿਰਨ ਡੋਹਰੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੁਪਾਰੀ ਕੱਟਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਹੱથ ਨਾਲ ਸੁਪਾਰੀ ਕੱਟਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਆਮਦਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ ₹150-₹200 ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਔਖੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ 15 ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੀ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ।
ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਕਿਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਸ਼ੀਨ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜੋ ਸੁਪਾਰੀ ਕੱਟਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ (ਸਵੈਚਾਲਿਤ) ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੇਂਡੂ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵੈਂਡਰ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ₹10,000 ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਸੁਪਾਰੀ ਕਟਰ ਖਰੀਦਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਹੁਣ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ 12 ਕਿਲੋ ਸੁਪਾਰੀ ਕੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 1 ਕਿਲੋ ਹੀ ਸੀ।
ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡੇ ਆਰਡਰ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੋੜਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਈ। ਅੱਜ, ਕਿਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਫ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਉਦਾਹરણ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਹੀ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੁਪਾਰੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਮਾਸਿਕ ਆਮਦਨ ਲਗਭਗ 15,000/- ਰੁਪਏ ਹੈ।
