ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ
ਲਕਸ਼ਮੀਬੇਨ ਡਾਭੀ
ਰਾਜ : ਗੁਜਰਾਤ
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ : ਖੇੜਾ
ਬਲਾਕ : ਕਠਲਾਲ
ਪਿੰਡ : ਛਿਪੀਆਲ
ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ : ਜੈ ਅੰਬੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ
ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ : ਨਿੰਮ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰତੋਂ ਕਰਕੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਨਿੰਮ-ਕੋਟੇਡ ਖੇਤਰ ਦੀ ਉੱਦਮਤਾ
ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਲਕਸ਼ਮੀਬੇਨ ਡਾਭੀ ਖੇੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਠਲਾਲ ਬਲਾਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਛਿਪੀਆਲ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੀਪੀਐਲ (BPL) ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਫਲ ਉੱਦਮੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਦਲ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਖੇતી ਬਾਰੇ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਉਹ 'ਜੈ ਅੰਬੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇતી ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਮ-ਕੋਟੇਡ ਯੂਰੀਆ (Neem-coated urea) ਲਈ ਨਿੰਮ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰੋતો ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂମିକਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਰਾਜ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਆਜੀਵਿਕਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਖਰਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਲਾਨਾ 15 ਤੋਂ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਖੇੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਨਿੰਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਨਰਮਦਾ ਵੈਲੀ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਉੱਦਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਨਿੰਮ ਦੇ ਬੀਜ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯਤਨ ਟਿਕਾਊ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਆਜੀਵಿಕਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸਵੈ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉੱਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਦੀ ਪੇਂਡੂ ਔਰತਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨତ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿતી ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰತਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
