ભારત સરકાર
અનિતા કાગ
રાજ્ય : મધ્યપ્રદેશ
જિલ્લો : ધાર
બ્લોક : નિસરપુર
ગામ : કોંડા
સ્વ-સહાય જૂથ : મારુતિ આજીવિકા સ્વ-સહાય જૂથ
આજીવિકા પ્રવૃત્તિઓ : દરજીકામ, કૃષિ સખી અને ડ્રોન દીદી
લખપતિ દીદીની યાત્રા :
ધાર જિલ્લાના કોંડા ગામના રહેવાસી અનિતા કાગે ઘરેલું દરજીકામ કરતી ગૃહિણી તરીકે તેમની સફર શરૂ કરી હતી. શિક્ષિત હોવા છતાં, તકો વિશેની જાગૃતિના અભાવે તેઓ એક સાદા ગ્રામીણ જીવન સુધી મર્યાદિત રહ્યા હતા. તેઓ આજીવિકા મિશનમાં જોડાયા અને બુકકીપરની તાલીમ લીધી, જે તેમની પરિવર્તનશીલ સફરની શરૂઆત હતી. રૂ. ૫૫,૦૦૦ની લોન લઈને તેમણે દરજીકામના વ્યવસાયને વધારવા માટે ઉચ્ચ ગુણવત્તાનું સિલાઈ મશીન ખરીદ્યું. તેમની ઉદ્યોગસાહસિક વૃત્તિને કારણે તેમને મુખ્યમંત્રી સ્વ-રોજગાર યોજના દ્વારા રૂ. ૧,૫૦,૦૦૦ મળ્યા, જેનાથી તેમણે કેરી બેગ ઉત્પાદનનો ઉદ્યોગ શરૂ કર્યો. આ પહેલથી માત્ર તેમની આવકમાં સુધારો થયો નથી પરંતુ નજીકના ગામોની મહિલાઓ માટે રોજગારી પણ ઊભી થઈ છે. તેમણે રાખડી બનાવવાના મોસમી વ્યવસાય તરીકે શરૂઆત કરી અને સ્વ-સહાય જૂથના સભ્યોના ટેકાથી તેને આગળ વધાર્યો. અનિતાએ કેક બનાવવાની તાલીમ પણ લીધી છે, તેઓ ઉચ્ચ ગુણવત્તાની કેક બનાવે છે અને અન્ય મહિલાઓને તાલીમ આપે છે. કૃષિ સખી તરીકે, તેમણે જૈવિક ખેતી અપનાવી, વર્મી-કમ્પોસ્ટ અને જૈવિક જંતુનાશકોનું ઉત્પાદન કર્યું અને અન્યને ટકાઉ ખેતી પદ્ધતિઓ અપનાવવા પ્રેરણા આપી. વધુમાં, નમો ડ્રોન ટેકનોલોજીની તાલીમે તેમને કાર્યક્ષમ જંતુનાશક છંટકાવ દ્વારા કૃષિ કામગીરીને આધુનિક બનાવવામાં સક્ષમ બનાવ્યા. તેમના બહુમુખી પ્રયત્નો દ્વારા, અનિતા હવે તેમની તમામ પ્રવૃત્તિઓમાંથી દર મહિને અંદાજે રૂ. ૩૦,૦૦૦ની સ્થિર આવક મેળવે છે. તેમની સફર એક ગૃહિણીમાંથી બહુમુખી ઉદ્યોગસાહસિક અને સામુદાયિક નેતા તરીકેના તેમના વિકાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
