એનડીડીબી ડેરી સર્વિસીસ (NDS) દેશભરમાં મહિલા દૂધ ઉત્પાદક કંપનીઓને (women milk Producer Companies) પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રોજેક્ટ્સની ઓળખ, પ્રસ્તાવ વિકાસ અને અમલીકરણમાં તકનીકી સહાય (technical support) પૂરી પાડવા માટે ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય (Ministry of Rural Development) સાથે જોડાયેલું છે. એનડીડીબી ડેરી સર્વિસીસને એનઆરએલએમ સપોર્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (NSO) તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે.
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://www.nddb.coop/
Ministry of Rural development and India Meteorological Department(IMD) have decided to come together on 30th October 2024 to exchange of Information of data,research and educational programme in furtherance promotion of weather and agrometeorological services for rural areas.
NRLM હેઠળ મુખ્ય કન્વર્જન્સ ક્ષેત્રો છે:
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://mausam.imd.gov.in/
Ministry of Rural development and National Cooperative Consumers Federation of India Limited (NCCF) have decided to come together on 15th March 2024.They would mutually work together in synergizing activities in the interest of agriculture and allied sectors for bringing better value to the community.
Following activities are being considered for mutual collaboration.
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://nccf-india.com/
Ministry of Rural development has joined the hands with State Bank of India on 10th January 2024 for setting up economic enterprises.
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://sbi.co.in/
27 ફેબ્રુઆરી, 2024 ના રોજ, ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયે રાષ્ટ્રીય કૃષિ અને ગ્રામીણ વિકાસ બેંક (નાબાર્ડ) સાથે વિવિધ બિન-ક્રેડિટ સેવાઓ ચલાવવા અને સ્વ-સહાય જૂથના સભ્યોને લાભ આપવા માટે નાબાર્ડની ઉપલબ્ધ યોજનાઓનો લાભ લેવા માટે હાથ મિલાવ્યા છે.
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://www.nabard.org/
National Institute for Micro, Small and Medium Enterprises (NI-MSME) was associated with the Ministry of Rural Development on 30 March 2022 to provide technical support on rural Entrepreneurship development to the State Rural Livelihoods Mission.
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://www.nimsme.gov.in/
Central Silk Board has come up with the idea of reaching out to a large number of rural households to create livelihoods at the family level in Tasar sericulture.
. They offer the following objectives.
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://csb.gov.in/
Indian Council of Agricultural Research (ICAR) has joined hands with the Ministry of Rural Development on 25 September 2020. This partnership aims to bring about economic transformation in rural areas in the country.
They offer the following objectives
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://icar.org.in/
National Agricultural Cooperative Marketing Federation of India Ltd. (NAFED) is associated with the Ministry of Rural Development on 27 December 2021 to support women-owned Producer Enterprises and Farmer Producer Organizations.
કન્વર્જન્સ વેબસાઇટ: https://www.nafed-india.com/
શ્રેણી : આઇબી-સીબી
ભાગીદારીનો વ્યાપ: ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય અને જે-પીએએલ (J-PAL) એ 'ગ્રેજ્યુએશન અભિગમ' (graduation approach) વધારવા અને 'લિંગ અસર પ્રયોગશાળા' (gender impact lab) પર કામ કરવા માટે 15 માર્ચ 2024 ના રોજ એકસાથે આવવાનું નક્કી કર્યું છે. જે-પીએએલ એક વૈશ્વિક સંશોધન કેન્દ્ર છે જે નીતિ વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓ દ્વારા સંચારિત થાય તેની ખાતરી કરીને ગરીબી ઘટાડવા માટે કાર્યરત છે.
1) ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયે (MoRD) ગ્રામીણ મહિલાઓને સશક્ત બનાવવા માટે રચાયેલ 'સમાવેશી આજીવિકા' (Samaveshi Aajeevika) નામના વ્યાપક આજીવિકા કાર્યક્રમ માટે જે-પીએએલ (J-PAL) ને જ્ઞાન ભાગીદાર (knowledge partner) તરીકે સામેલ કર્યું છે.
2) વિગતવાર પુરાવાઓનું (detailed evidence) આદાનપ્રદાન કરવા તરફ કામ કરતી એક ઇકોસિસ્ટમ (ecosystem) નું નિર્માણ કરવા માટે.
3) વિવિધ રાજ્યોમાં 'ગ્રેજ્યુએશન અભિગમ'ને (Graduation Approach) સફળતાપૂર્વક અપનાવવા (adoption) માટે જ્ઞાનના અંતરને (knowledge gaps) દૂર કરવા અને આત્મવિશ્વાસ કેળવવા માટે.
4) નવા સંશોધનો કરવા અને ડેટાનું સંસ્થાકીયકરણ (institutionalize data) કરવા માટે ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય (MoRD) સાથે મળીને 'જેન્ડર ઇમ્પેક્ટ લેબ' (Gender Impact Lab) સ્થાપવા માટે સહયોગ કરવો.
શ્રેણી : આઇબી-સીબી
ભાગીદારીનો વ્યાપ: ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય અને સ્ટિચિંગ બ્રૅક ઇન્ટરનેશનલ (Stichting Brac International - SBI) એ ગ્રેજ્યુએશન પ્રોગ્રામ (graduation programme) માટે સરકાર અને NGO ભાગીદારોને તકનીકી સહાયતા (technical assistance) પૂરી પાડવા માટે 1લી ફેબ્રુઆરી 2024 ના રોજ સાથે આવવાનો નિર્ણય લીધો છે.
1) ગરીબમાં ગરીબ લોકો સુધી પહોંચવા માટે એક માર્ગદર્શક વ્યૂહરચના (path-breaking strategy) બનાવવી. આ, ગ્રામીણ ભારતમાં સર્વસમાવેશક આજીવિકા (inclusive livelihood) માટે 'ગ્રેજ્યુએશન અભિગમ' (graduation approach) માં સમયબદ્ધ રોકાણ દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે.
2) સર્વસમાવેશક આજીવિકા કાર્યક્રમ (Inclusive Livelihood Program) હાથ ધરવા માટે DAY-NRLM અને રાજ્ય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન (State Rural Livelihood Mission - SRLM) ને તકનીકી સહાયતા (technical support) પૂરી પાડવી.
3) પ્રાદેશિક જરૂરિયાતો (contextual requirements) મુજબ આજીવિકા કાર્યક્રમ (Livelihood Program) ડિઝાઇન કરવા અને તેનો અમલ કરવા માટે રાજ્ય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન (State Rural Livelihood Mission) ને મદદ કરવી, જેમાં લિંગ સંવેદનશીલતા (gender sensitivity) અને આબોહવા અનુકૂલનશીલતા અને સ્થિતિસ્થાપકતાનું (climate adaptivity and resilience) એકીકરણ હોય.
શ્રેણી : ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ક્લુઝન (એફ.આઇ.)
ભાગીદારીનો વ્યાપ: ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય અને સા-ધન (SA-DHAN) એ સ્વ-સહાય જૂથ (Self Help Group) ના પરિપક્વ સભ્યોમાં મહિલા-સંચાલિત સાહસોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 22મી માર્ચ 2024 ના રોજ હાથ મિલાવ્યા. પસંદ કરેલા રાજ્યોમાં નીચેની પ્રવૃત્તિઓ કરવા માટે વધુ માહિતી આપવામાં આવી.
1) પસંદ કરેલા રાજ્યોમાં મહિલા ઉદ્યોગોની ક્ષમતા (potential of women enterprises) પર 'સ્કોપિંગ રિપોર્ટ' (scoping report) તૈયાર કરવો.
2) રાજ્ય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન (State Rural Livelihood Mission) અને અગ્રણી નાણાકીય સંસ્થાઓ (leading financing Institutions) વચ્ચે ભાગીદારીને સુવિધાજનક બનાવવી.
3) હસ્તક્ષેપ (intervention) માટે યોગ્ય ડિજિટલ સાધનો (digital tools) વિકસાવવા માટે DAY-NRLM ને સમર્થન આપવું.
4) DAY-NRLM ની ભાગીદારીમાં સંબંધિત હિતધારકો (relevant Stakeholders) સાથે વર્કશોપ્સ (workshops), પરામર્શ (consultations), તાલીમ કાર્યક્રમો (training Programmes) નું આયોજન કરવું.
5) ઉદ્યોગસાહસિકો (entrepreneurs) માટે વ્યાજ સબસિડી (interest Subvention) સંબંધિત યોજનાઓ (Schemes) વિકસાવવી.
શ્રેણી : ખેતર / ફાર્મ
ભાગીદારીનો વ્યાપ: ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય અને ભારત ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ક્લુઝન લિમિટેડએ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પશુપાલનના ક્ષેત્રમાં કેટલીક પ્રણાલી વિકસાવવા માટે 15મી માર્ચ 2024ના રોજ હાથ મિલાવ્યા. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં નીચેની પ્રવૃત્તિઓ કરવા માટે આગળ પણ માહિતી આપવામાં આવી।
1) રાષ્ટ્રીય સ્તરે કેન્દ્રીકૃત પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ યુનિટ અને રાજ્ય સ્તરે પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ યુનિટ (PMU) સ્થાપિત કરવી।
2) રાજ્યોમાં પશુધન ક્લસ્ટરો / ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનોના વિકાસમાં સુવિધા પૂરી પાડવી।
3) તાલીમ અને વર્કશોપ્સ જેવા વિવિધ ક્ષમતા નિર્માણ કાર્યક્રમો યોજવા માટે જરૂરી સરકારી સહાય એકત્રિત કરવી અને પ્રદાન કરવી।
4) 'પશુ સખી' ના ડિલિવરેબલ્સને (આપવાના કાર્યોને) ટ્રૅક કરવા માટે માહિતી ટેકનોલોજી (IT) સક્ષમ ઇકોસિસ્ટમનો વિકાસ।
5) ઘરે-ઘરે પશુ ચિકિત્સા સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે અભિસરણ ।
શ્રેણી : બિન-ખેતી
ભાગીદારીનો વ્યાપ: ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય અને ઈઝમાયટ્રિપ (EaseMyTrip) એ SRLMs માંના તમામ હિતધારકો માટે પરસ્પર વહેંચાયેલ મૂલ્ય બનાવવા માટે ૫મી માર્ચ ૨૦૨૪ ના રોજ હાથ મિલાવ્યા. આ સ્વ-સહાય જૂથ (Self Help Group) સભ્યોને મુસાફરી આરક્ષણ કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે તેમને તાલીમ આપવા અને સશક્ત કરવા વિચારે છે।
1) સ્વ-સહાય જૂથ (Self Help Group) સભ્યોને ટ્રેન, બસ, હોટેલ અને ફ્લાઇટ્સ માટે મુસાફરી આરક્ષણ કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે તાલીમ અને સશક્તિકરણ કરવામાં આવશે।
2) પસંદ કરેલા સભ્યને પ્રવાસ સેવાઓ શોધવા, બુક કરવા અને પ્રિન્ટ કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે તાલીમ આપવામાં આવશે।
3) ટિકિટ બુક એન્ટરપ્રાઇઝનું સંચાલન કરતા સ્વ-સહાય જૂથના સભ્યોની નફાની કમાણી સુનિશ્ચિત કરવી અને દર્શાવવી.
4) સભ્યોને એકત્રિત કરવા અને તાલીમ માટે તેમની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવી.
5) બહુવિધ હસ્તક્ષેપો દ્વારા સભ્યોની કુશળતામાં વધારો કરવો.
શ્રેણી : બિન-ખેતી
ભાગીદારીનો વ્યાપ: ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયે સ્થાનિક સમુદાયો, કારીગરો, વણકરો અને સહકારી મંડળીઓને તેમના ઉત્પાદનો વેચવા માટે માર્કેટપ્લેસનો ઉપયોગ કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે રિલાયન્સ રિટેલ લિ. (Reliance Retail Ltd) ("જીઓ માર્ટ" - Jio Mart) સાથે 22મી ડિસેમ્બર 2023ના રોજ સહયોગ કર્યો છે.
1) રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન (National Rural Livelihood Mission) ના સ્વ-સહાય જૂથના સભ્યોને જીઓ માર્ટ (JioMart) પર વિક્રેતા તરીકે સામેલ (onboarding) કરીને તેમને બજારની પહોંચ (market access) પૂરી પાડવી.
2) તે સ્વ-સહાય જૂથ (Self Help Group) અને તેમના મહાસંઘો (federations) દ્વારા દેશના અનેક કારીગરોને (artisans) તેમના ઉત્પાદનો જીઓ માર્ટ (Jio Mart) પર સૂચિબદ્ધ (list) કરવા માટે પણ સમર્થન આપે છે.
3) પ્રોજેક્ટ મોનિટર ગ્રુપ (Project Monitor Group) જીઓ માર્ટ પ્લેટફોર્મ (Jio Mart Platform) પર વિક્રેતાનું જોડાણ (seller onboarding), સમયસર ડિલિવરી (timely delivery), સમયસર ચુકવણી (timely payment) અને સંચાલન સહાયતા (operational support) નું નિરીક્ષણ કરશે.
4) જાહેર સંદેશાવ્યવહારમાં (public communication) તેઓ એકબીજાના યોગદાનને (contribution) પરસ્પર (mutually) સ્વીકારે છે.
શ્રેણી : ખેતર / ફાર્મ
ભાગીદારીનો વ્યાપ: બંને ભાગીદારોએ ભારતના 12 રાજ્યોના 100 જિલ્લાઓમાં વિકાસ ઉદ્યોગસાહસિકોનું મોડેલ બનાવવા અને પચાસ લાખ (પાંચ મિલિયન) ગરીબ પરિવારોને પ્રભાવિત કરવા માટે 29મી ઓગસ્ટ 2023 ના રોજ એકસાથે આવવાનો નિર્ણય લીધો છે।
1) DAY-NRLM વિકાસ ઉદ્યોગસાહસિકોને મુદ્રા લોન મેળવવામાં સમર્થન આપી શકે છે. વિકાસ ઉદ્યોગસાહસિકોના કૌશલ્ય વિકાસ/ક્ષમતા નિર્માણ માટે અભિસરણ (convergence) મેળવવામાં મદદ કરવી. ઉદ્યોગમાંથી નિષ્ણાતો અને માર્ગદર્શકોની ભાગીદારી વધારવી।
2) સઘન અભ્યાસ કરવો, અને વિવિધ ચીજવસ્તુઓની હાલની મૂલ્ય-શૃંખલાઓ (value-chains) સાથે કામ કરતા વિકાસ ઉદ્યોગસાહસિકો માટે વ્યાપ (scope) વિકસાવવો।
3) DAY-NRLM દ્વારા સમર્થિત વર્તમાન કાર્યક્રમોમાંથી વધારે સફળતાની સંભાવના ધરાવતી મૂલ્ય શૃંખલા (ખેતી, બિન-ખેતી, પશુધન) ની પસંદગી કરવી અને તેમનો તથા તેમની બજાર-આધારિત હસ્તક્ષેપોનો વધુ વિકાસ કરવો।
4) ગ્રામીણ સમુદાયોમાં તેમની ભાગીદારી માટે વધુ ઉત્સાહ અને રસ જગાડવા માટે રાજ્યોમાં વિવિધ સ્તરે કાર્યક્રમને પ્રોત્સાહન આપવું અને વિવિધ શુભારંભ બેઠકો (kick-off meetings) અને પ્રચાર કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવું।
શ્રેણી : ખેતર / ફાર્મ
ભાગીદારીનો વ્યાપ: ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય અને ઇન્ડિયા હબ પ્રાઇવેટ લિમિટેડે ક્ષમતા નિર્માણમાં (capacity building) સહાયક બનવા માટે જાહેર ક્ષેત્રમાં 'લેન્ડસ્કેપ અભિગમ' (landscape approach) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 2 નવેમ્બર 2023 ના રોજ હાથ મિલાવવાનું નક્કી કર્યું છે.
1) કૃષિ અને પશુધન સમુદાયોના આબોહવા શમન (climate mitigation) અને સ્થિતિસ્થાપકતા (resilience) માટે કામ કરવું.
2) બહુ-હિતધારક ભાગીદારીમાં (multi-stakeholder partnerships) ખાનગી ક્ષેત્ર (Private Sector), નાગરિક સમાજ (Civil Society), સરકાર (Government) અને સંશોધન સંસ્થાઓ (Research Institutions) સાથે સહયોગ કરવો.
3) આઉટરીચ (outreach), અપટેક (uptake) અને મોનિટરિંગમાં (monitoring) વધારો (scale) કરવા માટે ઉત્પાદન અને સોર્સિંગ (sourcing) પ્રદેશોમાં રજૂ કરાયેલ નીતિઓ (Policies), સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર્સમાં (Standard Operating Procedures) શીખેલી બાબતોનું એકીકરણ કરવું.
4) કૃષિ અને પશુધન સમુદાયોમાં રોજગાર નિર્માણ (employment generation) અને આવકની વૃદ્ધિ (income enhancement) તરફ દોરી જતી આ મોડેલનું દેશભરમાં વિસ્તરણ કરવું.
ભાગીદાર વેબસાઇટ: https://www.idhsustainabletrade.com
એનડીડીબી ડેરી સર્વિસીસ (NDS) દેશભરમાં મહિલા દૂધ ઉત્પાદક કંપનીઓને (women milk Producer Companies) પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રોજેક્ટ્સની ઓળખ, પ્રસ્તાવ વિકાસ અને અમલીકરણમાં તકનીકી સહાય (technical support) પૂરી પાડવા માટે ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય (Ministry of Rural Development) સાથે જોડાયેલું છે. એનડીડીબી ડેરી સર્વિસીસને એનઆરએલએમ સપોર્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (NSO) તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે.
ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય 7મો માળ, NDCC બિલ્ડીંગ -II, જય સિંહ રોડ, નવી દિલ્હી - 110001 ફોન: 011 - 23461708