ભારત સરકાર
અંજુ દેવી
રાજ્ય : ઉત્તર પ્રદેશ
જિલ્લો : મિર્ઝાપુર
તાલુકો : નગર સિટી
ગામ : મેવાલી
સ્વ-સહાય જૂથ : દીપક પ્રેરણા સ્વ-સહાય જૂથ
આજીવિકા પ્રવૃત્તિઓ : ઉદ્યોગસાહસિકતા
લખપતિ દીદી યાત્રા :
અંજુ દેવીને હંમેશા પ્રાણીઓ સાથે કામ કરવાનો શોખ હતો. ગૃહિણી તરીકે કામ કરવાની સાથે તેમણે પ્રાણીઓ સાથેનું પોતાનું જોડાણ ચાલુ રાખ્યું અને સ્વ-સહાય જૂથની પ્રવૃત્તિઓમાં પણ સક્રિયપણે જોડાયેલા રહ્યા.
ઉદ્યોગસાહસિકતા તરફની તેમની સફર વિકાસ વિભાગ દ્વારા આયોજિત એક સામુદાયિક બેઠક દરમિયાન શરૂ થઈ હતી, જ્યાં તેમને 'સંકલિત મત્સ્યપાલન મોડેલ' વિશે જાણવા મળ્યું હતું. આ વિભાવનાથી પ્રભાવિત થઈને, તેમણે સ્થાનિક સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા આયોજિત અનેક સત્રો અને ટેકનિકલ વર્કશોપમાં હાજરી આપી હતી.
પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કરવા અને આત્મનિર્ભર બનવાના મક્કમ નિર્ધાર સાથે, અંજુએ એક સંકલિત મરઘા પાલન અને મત્સ્યપાલન યુનિટ સ્થાપવાનું આયોજન કર્યું. શરૂઆતમાં પરિવારના વિરોધ છતાં,
ટકાઉ આવક મેળવવા માટે પોતાના વ્યવસાયને વિસ્તારવાની જરૂરિયાત સમજીને, અંજુએ આર્થિક સહાય માંગી અને ગ્રામ સંગઠન પાસેથી રૂ. ૫૦,૦૦૦ની લોન સફળતાપૂર્વક મેળવી.
આ આર્થિક સહાયથી તેણીને દરેક સાયકલ દીઠ રૂ. ૨૦,૦૦૦ કમાવવાની તક મળી. આ ઉપરાંત, તેણે વર્મીકમ્પોસ્ટિંગ યુનિટ શરૂ કર્યું, જે ખાતરનો ઉપયોગ તેણી પોતાના ખેતરોમાં કરે છે અને સ્થાનિક ખેડૂતોને વેચે પણ છે.
તેણીએ ખોરાકનો કચરો, મરઘા ઉછેરનો કચરો, લીમડા જેવી જડીબુટ્ટીઓ અને પરાળના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરીને સ્થાનિક માછલીઓ માટે ખોરાક બનાવ્યો, જેનાથી ખોરાકના ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો. તેણીનો વ્યવસાય ખીલી રહ્યો છે અને હવે તેણી વાર્ષિક 4 લાખ રૂપિયાની આવક મેળવે છે.
