કનિકા તાલુકદાર
રાજ્ય : આસામ
જિલ્લો : નલબારી
બ્લોક : તિહૂ
ગામ : બરજર્સ
સ્વ-સહાય જૂથ : સોનાલી સ્વસહાય જૂથ
આજીવિકા પ્રવૃત્તિ : વર્મી કમ્પોસ્ટ
લખપતિ દીદી યાત્રા
તેના પતિના દુર્ભાગ્યપૂર્ણ અકસ્માત પછી, તેણે તેની નાની પુત્રી અને પોતાનું ગુજરાન ચલાવવા માટે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો. કોઈ નાણાકીય બચત ન હોવાને કારણે અને અચાનક આવી પડેલી જવાબદારીના બોજને લીધે, તેણી તેના પિયર પાછી ફરી, જ્યાં તેને પરાવલંબનનો તણાવ અનુભવાયો.
તેણી એક સ્વસહાય જૂથમાં જોડાઈ હતી અને ખેતીની વિવિધ નાની પ્રવૃત્તિઓમાં રોકાયેલી હતી, પરંતુ આવક ઘણી ઓછી હતી. જ્યારે તેણીએ વર્મી-કમ્પોસ્ટ ઉત્પાદન ટેકનોલોજી પરની તાલીમમાં ભાગ લીધો ત્યારે બધું બદલાઈ ગયું. નલબારી KVK દ્વારા આયોજિત આ તાલીમે તેણી માટે એક નવો માર્ગ ખોલ્યો. તેણીએ તેના ઘરે ઉપલબ્ધ જૈવિક કચરો અને ગાયના છાણનો ઉપયોગ કરીને વર્મી-કમ્પોસ્ટ ઉત્પાદન શરૂ કર્યું. તેણીએ સ્થાનિક સામગ્રી સાથે ઓછા ખર્ચની ટાંકીઓ બનાવી અને કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (KVK) પાસેથી પ્રારંભિક સહાય મેળવી, જેમાં ઉત્પાદન શરૂ કરવા માટે અળસિયાનો સમાવેશ થતો હતો અને જિલ્લા કૃષિ કચેરીએ તેણીને ચાર વર્મી-બેડ પૂરા પાડ્યા હતા.
તેણીનો ઉદ્યોગ ઝડપથી વધ્યો; પ્રથમ વર્ષમાં 17 ક્વિન્ટલ વર્મી-કમ્પોસ્ટનું ઉત્પાદન કરીને રૂ. 16,300 કમાવવાથી લઈને તેણીએ તેના ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો. તેણીએ 150 ક્વિન્ટલ વર્મી-કમ્પોસ્ટનું વેચાણ કર્યું. ‘જય વર્મી કમ્પોસ્ટ’ બ્રાન્ડ હેઠળનું તેણીનું ઉત્પાદન હવે અનેક જિલ્લાઓમાં વેચાય છે અને તેને ઘણી માન્યતા મળી છે, જેના કારણે તે આસામમાં એક પ્રખ્યાત ઉદ્યોગસાહસિક બની છે. તેણીની માસિક આવક આશરે 12,000/- રૂપિયા છે.