ભારત સરકાર
કિરણ દોહરે
રાજ્ય : મધ્યપ્રદેશ
જિલ્લો : જબલપુર
બ્લોક : પનાગર
ગામ : ઘાણા
સ્વ-સહાય જૂથ : પરી સ્વયં સહાય જૂથ
આજીવિકા પ્રવૃત્તિ : સોપારી પ્રોસેસિંગ
લખપતિ દીદી યાત્રા
ઘાણા ગામની કિરણ ડોહરે તેના હાથથી સોપારી કાપવાના કામમાંથી ખૂબ જ ઓછી કમાણી કરતી હતી. તેણી કલાકો સુધી હાથથી સોપારી કાપતી હતી, પરંતુ તેની આવક દિવસના માત્ર ₹૧૫૦-₹૨૦૦ હતી. તેણીના પતિ પણ મજૂર તરીકે કામ કરતા હતા, પરંતુ પરિવાર માટે આર્થિક જરૂરિયાતો પૂરી કરવી મુશ્કેલ હતી. પાછળથી તેણી ૧૫ અન્ય મહિલાઓ સાથે પરી સ્વયં સહાય જૂથમાં જોડાઈ અને આર્થિક સ્વતંત્રતા તરફ તેણીના પ્રથમ પગલાં ભર્યા.
સ્વયં સહાય જૂથના ટેકાથી, કિરણને એક એવા મશીન વિશે જાણવા મળ્યું જે સોપારી કાપવાની પ્રક્રિયાને સ્વચાલિત કરી શકે. તેણે મુખ્યમંત્રી ગ્રામીણ પથ વિક્રેતા યોજના હેઠળ ₹૧૦,૦૦૦ની લોન લીધી અને ઇલેક્ટ્રિક સોપારી કટર ખરીદ્યું. આનાથી તેણીની ઉત્પાદકતામાં ધરખમ સુધારો થયો, જેનાથી તેણી કલાકના ૧૨ કિલો સોપારી કાપી શકે છે, જે પહેલા હાથથી કરતી વખતે માત્ર ૧ કિલો હતું.
ઉત્પાદકતામાં વધારાને કારણે તેણી મોટા ઓર્ડર પૂરા કરવા અને તેના વ્યવસાયને વિસ્તારવા સક્ષમ બની. તેણીની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો અને તેણી પોતાની લોન ચૂકવવા અને વ્યવસાયમાં વધુ રોકાણ કરવા સક્ષમ બની. આજે, કિરણ માત્ર વધુ કમાણી જ નથી કરતી પણ તેના સમયનું સંચાલન પણ વધુ સારી રીતે કરે છે, જેનાથી તેણીને તેના પરિવાર અને વ્યક્તિગત વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે વધારાનો સમય મળે છે. તેણીની સફર એ વાતનું પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ છે કે યોગ્ય સાધનો અને સંસાધનોની ઉપલબ્ધતા કેવી રીતે જીવન બદલી શકે છે. સોપારી પ્રોસેસિંગમાંથી તેણીની આવક દર મહિને અંદાજે રૂ. ૧૫,૦૦૦/- છે.
