ભારત સરકાર
મીરા દેવી
રાજ્ય : ઉત્તર પ્રદેશ
જિલ્લો : લખીમપુર ખેરી
બ્લોક : નિઘાસન
ગામ : નિઘાસન
સ્વ-સહાય જૂથ : જ્યોતિ પ્રેરણા સ્વયં સહાય જૂથ
આજીવિકા પ્રવૃત્તિઓ : કૃષિ-ઉદ્યોગસાહસિકતા
લખપતિ દીદીની યાત્રા :
મીરા દેવી ઉત્તર પ્રદેશના નિઘાસન ગામની એક કૃષિ-ઉદ્યોગસાહસિક છે. મર્યાદિત ખેતીલાયક જમીન અને કામની શોધમાં પતિના ઘરથી દૂર રહેવાને કારણે તેમના પરિવારે આર્થિક પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જોકે, સ્વયં-સહાય જૂથની મદદ અને તેણીની પોતાની મક્કમતા અને દ્રઢ નિશ્ચય સાથે, મીરાએ માત્ર તેના પરિવારનું ગુજરાન જ ન ચલાવ્યું પરંતુ કૃષિ-ઉદ્યોગસાહસિક બનવાના તેના સપનાને પણ પૂર્ણ કર્યું. તેણીએ એગ્રી-એન્ટરપ્રેન્યોર (AE) તાલીમ પૂર્ણ કરી અને પશુ આહાર વેચીને પોતાનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો, જૈવિક ખાતરો અને જંતુનાશકો માટે 'દેહાત' અને 'બાયોવેલ' સાથે ભાગીદારી કરી. તેણીએ ઓયસ્ટર મશરૂમની ખેતી જેવી અદ્યતન ખેતી તકનીકો દ્વારા અને બટન મશરૂમની ખેતીને પ્રોત્સાહન આપીને પોતાની આવકમાં વિવિધતા લાવી.
મીરાએ તેના ઘરે બટન મશરૂમ ડેમોન્સ્ટ્રેશન યુનિટની સ્થાપના કરી છે, જે અન્ય મહિલાઓને મશરૂમની ખેતીની તકનીકો શીખવવા અને તેમને સશક્ત બનાવવાનું કામ કરે છે. તેણીની આવકના સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા લાવીને, તેણીએ તેના ઘરની આવકમાં વધારો કર્યો છે અને ટકાઉ ખેતી પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપીને સ્થાનિક અર્થતંત્રમાં યોગદાન આપ્યું છે. તેણી હવે દર મહિને રૂ. 18,000 કમાઈ રહી છે.
મીરા મશરૂમ પ્રોસેસિંગ યુનિટની સ્થાપના કરીને અને તેના ઉત્પાદનો માટે એક બ્રાન્ડ બનાવીને તેના વ્યવસાયને વિસ્તારવાનું આયોજન કરી રહી છે. ટકાઉ કૃષિ પદ્ધતિઓને ટેકો આપે અને પ્રોત્સાહન આપે તેવું નેટવર્ક બનાવવા માટે તે અન્ય કૃષિ-ઉદ્યોગસાહસિકો સાથે સહયોગ કરવાનો પણ લક્ષ્યાંક ધરાવે છે.
