लखपती दीदी ही एक बचत गट सदस्य आहे, जिचे वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न एक लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे (रु. 1,00,000) आणि सरासरी मासिक उत्पन्न दहा हजार रुपये (रु. 10,000) किंवा त्यापेक्षा जास्त आहे, जे कमीतकमी 4 कृषी हंगाम आणि / किंवा चार व्यवसाय चक्रांसाठी शास्वत असते.

1. Identification of Potential Lakhpati Didis
2. मास्टर प्रशिक्षक आणि समुदाय संसाधन व्यक्तींचा गट तयार करणे.
3. संभाव्य लखपती दीदींसाठी विविध उपजीविका मॉडेल्सवर प्रशिक्षण, क्षमता वृद्धी व अभ्यासदौऱ्यांचे आयोजन करणे, तसेच स्व-अभ्यासासाठी आवश्यक संसाधन दस्तऐवज उपलब्ध करून देणे
4. या उपक्रमासाठी सहकार्य करणाऱ्या विविध घटकांची – जसे की स्वयं-सहायता गट (SHGs) आणि त्यांच्या संघटना, समुदाय संसाधन व्यक्ती (CRPs), मास्टर प्रशिक्षक, तसेच संबंधित कर्मचारी/तज्ज्ञ – यांची साखळी पद्धतीने प्रशिक्षण व क्षमता वृद्धी करणे
5. प्रस्तावित लखपती दीदी कुटुंबांसाठी डिजिटल साधनाच्या माध्यमातून लखपती योजनेची तयारी करणे, या योजना संकलित करणे, उत्पादन व/किंवा सेवा प्रभागाचा विकास करणे, मूल्यसाखळी उपक्रम राबवणे, विविध भागधारकांशी, शासन योजनांशी तसेच खाजगी भागीदारीशी सुसंवाद व समन्वय प्रस्थापित करणे.
6. प्रस्तावित लखपती दीदींना मार्गदर्शन आणि सुसंवादासाठी समुदाय संसाधन व्यक्तींची नियुक्ती व जोडणी करणे.
7. उपजीविका उपक्रमांची व उत्पन्नाची नोंद सहामाही आधारावर (शेती हंगामाशी आणि/किंवा व्यवसाय चक्राच्या पूर्ततेशी संबंधित) घेण्यासाठी 'आजिविका नोंदणी' वापरणे.

1. कमीत कमी दोन वर्षांचा कालावधी पूर्ण केलेली आणि सामुदायिक गुंतवणूक निधी (CIF) प्राप्त केलेली एक स्वयं-सहायता गटातील (SHG) महिला सदस्य.
2. अभियाना मार्फत उपजीविका उपक्रमांचा लाभ घेतलेली आणि किमान दोन उपजीविका उपक्रम राबवणारी लाभार्थी." 

1. उद्योजकता संवर्धन, व्यवसाय व्यवस्थापन, पशुसंवर्धन, शेती, फळबागायत, मत्स्यपालन, मूल्यसाखळी इत्यादी विविध विषयक्षेत्रांमध्ये किमान ५ वर्षांचा अनुभव असलेले ज्येष्ठ व्यावसायिक.
2. उपजीविका प्रबोधनावर प्रभावी प्रशिक्षण कार्यशाळा आयोजित करण्याचा अनुभव आहे.
3. स्टार्टअप विलेज उद्योजकता कार्यक्रम (SVEP), वन स्टॉप फॅसिलिटी (OSF), वित्तीय समावेशन (FI), समन्वित शेती क्लस्टर्स (IFC), उत्पादक गट/उद्योजने (PG/PE) इत्यादी अंतर्गत प्रशिक्षित असलेल्या विद्यमान राज्य/जिल्हा/तालुका स्तरीय संसाधन व्यक्तींचा समावेश अथवा लाभ संबंधित राज्यांनी घ्यावा.                      

    (Link to advisory: Training Roll out Plan)               

निवडलेले प्रविण (मास्टर) प्रशिक्षक लखपती दीदी उपक्रमाचे प्रशिक्षण समुदाय संसाधन व्यक्तींना देतील.

The Community Resource Persons are the feet on the ground and are the extended hands of the Ministry for preparing the Lakhpati didi Livelihood Plan. A two days comprehensive training programme is designed for the Community Resource Persons considering the Knowledge and Skill that will be required to deliver their role.

Sessions:

1. Introduction to the concept of Lakhpati Didi
2. Lakhpati Didi Livelihood opportunities
3. Components of Livelihood Planning
4. Livelihood Planning process and the Digital Tool
5. Livelihood Models
6. Role of  Community Resource Persons in hand holding potential Lakhpati Didis
7. Resource Provisions
8. डिजिटल आजीविका रजिस्टर

The Training Module including Session plan, Presentations/ Resource materials, Reference documents, Videos etc. can be downloaded from the website.

(सामुदायिक साधनसंपत्ती व्यक्तींसाठी लखपती दीदीवरील प्रशिक्षण साहित्याची लिंक: येथून डाउनलोड करा)

It includes Training of Trainers (ToT) of Resource Persons, Master Trainers and Training of Community Resource Persons.

The four key strategies for universal coverage of Self Help Group households into livelihoods and enabling Lakhpati Didis are:

धोरण - 1: बचत गटातील सदस्यांचे जीवनमान वाढवणे, मजबूत करणे आणि वाढवणे.

धोरण - 2: मालमत्ता, कौशल्ये, वित्त आणि बाजारपेठेत कुटुंबांना पुरेसा आणि वेळेवर पाठिंबा देऊन अंमलबजावणी.

धोरण -३: विभागांतर्गत व विभागांमधील कृतिसंगम तसेच तज्ज्ञ संस्था व संघटनांसोबत भागीदारी प्रस्थापित करणे

धोरण -4: सर्व भागधारकांचे प्रशिक्षण आणि क्षमता बांधणी

(Link: Strategy Document for Lakhpati didis)

DAY-NRLM मध्ये महिलांचे जीवनमान वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित करणारे अनेक उपक्रम आहेत. स्वयं-सहायता गट Members.

Key interventions that can supplement the Lakhpati didis:

Capitalization Support:

1. Revolving Fund: Rs. 20,000 to Rs. 30,000 per eligible SHG to catalyze the process of internal lending and to enable them to meet the immediate credit needs of the members. 
2. समुदाय गुंतवणूक निधी (सीआयएफ): This financial support is provided only to SHGs and their federations to advance loans to enable members to undertake socio-economic activities as per micro-credit/ investment plans. The maximum amount admissible for Community Investment Fund is Rs. 2.50 lakh per SHG.

Bank Loan

1. Collateral-free bank loan up to Rs. 20 lakh for SHGs.
2. Interest Subvention: Interest subvention, to cover the difference between the Lending Rate of the banks and 7%, on all credit from the banks/ financial institutions availed by women Self Help Groups, for a maximum of Rs. 3,00,000 per Self Help Group.
3. Overdraft Facility: Every Self Help Group women member having a Jan-Dhan Account is eligible for an Overdraft (OD) limit of Rs. 5,000.

Women Enterprise Acceleration Fund:

1. For individual enterprises

1. Credit Guarantee Support: Credit guarantees to individual women entrepreneurs for loans up to Rs. 5 lakh for a maximum period of 5 years.
2. Interest Subvention on prompt payment: 2% interest subvention to incentivise good repayment behaviour for loans up to Rs. 1.5 lakh for a maximum duration of 3 years.

2. For enterprise collectives/ FPOs

1. Collateral Support to Enterprise Collectives/ FPOs: The fund will be used to provide collateral up to 50% of the total credit extended (or up to Rs. 2 crore, whichever is less) to lending institutions.

स्टार्टअप ग्राम उद्योजकता कार्यक्रम या योजनेचा उद्देश ग्रामीण उद्योग सुरू करून आणि त्यांना पाठिंबा देऊन आर्थिक विकासाला चालना देणे आणि गावांमध्ये गरिबी आणि बेरोजगारी कमी करणे आहे. प्रत्येक हस्तक्षेप ब्लॉकमध्ये ब्लॉक रिसोर्स सेंटर (BRCs) हे उद्देशाने बांधले गेले आहेत. या केंद्रांचे प्राथमिक उद्दिष्ट उद्योजकांना वित्त मिळवण्यास मदत करणे, त्यांच्या व्यवसायांसाठी बीज भांडवलाची व्यवस्था करणे आणि त्यांचा विकास करणे आहे. ही केंद्रे ब्लॉक स्तरावर स्थापन केलेल्या कम्युनिटी रिसोर्स पर्सन-एंटरप्राइझ प्रमोशन (CRP-EPs) ला पाठिंबा देण्यासाठी आहेत. लखपती दीदी तिचा व्यवसाय वाढवण्यासाठी CRP-EP कडून मदत घेऊ शकते.

One Stop Facility (OSF)- One Stop Facility is a business facilitation-cum-incubation centers at the block level to provide business development services to existing nano-enterprises on a growth track. Each block selected for support under the OSF will support a minimum of 150 enterprises during the project period. The scale of finance for Individual enterprises is Rs. 2.5 Lakh and for group Enterprises is Rs. 5 Lakh with 10% entrepreneur contribution. The source of financing for these enterprises will be from combination of four sources, i.e. CIF, CEF, undrawn Bank credit at SHG level and loans from formal financial institutions.

Two types of clusters are promoted under DAY-NRLM- Artisan clusters (handloom and handicrafts) and Sectoral clusters (food service, tourism, nutrition etc.) Soft interventions including design development, quality assurance, enterprise creation, market development, financing, technology upgradation, skilling, promoting responsible business interventions, strengthening the local ecosystem including development of collective enterprises, and hard interventions like creation of Common Facility Centers (CFCs) / Common Production Centers (CPCs) are supported under the initiative. Each cluster has a potential of engaging at least 100 micro enterprises over the period of intervention.

Provision of Rs. 5 crore per cluster for setting-up and operationalizing clusters has been made. SRLM/Technical Support Agencies may leverage additional funds through convergence with existing government schemes such as Scheme of Fund for Regeneration of Traditional Industries (SFURTI) and those of the Development Commissioner (Handicrafts) and Development Commissioner (Handloom).