भारत सरकार
अंजू कुमारी
राज्य : बिहार
जिल्हा : अरवल
तालुका : कलेर
गाव : मदराना
स्वयं-सहायता गट : जगदंबा स्वयं-सहायता गट
उपजीविकेचे उपक्रम : बँकिंग करस्पॉन्डन्स (बँक सखी)
लखपती दीदी प्रवास
अंजू कुमारी या जगदंबा जीविका स्वयं-सहायता गटाच्या सक्रिय सदस्य आहेत. त्या गटाच्या साप्ताहिक बैठकांमध्ये नियमितपणे सहभागी होतात. दक्षिण बिहार ग्रामीण बँकेसाठी ग्राहक सेवा केंद्र (CSC) चालवण्यासाठी कावेरी जीविका महिला ग्राम संघटनेने त्यांची निवड केली. त्यांनी जीविका प्रकल्पांतर्गत तीन दिवसांचे निवासी प्रशिक्षण घेतले, ज्यामध्ये बँक खाते उघडणे, आधारद्वारे पैसे भरणे आणि काढणे आणि विमा सेवा प्रदान करणे यासारख्या आवश्यक बँकिंग सेवांचा समावेश होता. प्रशिक्षणानंतर, जगदंबा जीविका महिला संघटनेने त्यांना ग्राहक सेवा केंद्र स्थापन करण्यासाठी ७५,००० रुपये दिले, ज्यामध्ये ५०,००० रुपयांचे कर्ज आणि कामकाजाच्या खर्चासाठी २५,००० रुपयांच्या अनुदानाचा समावेश होता.
सीएससी (CSC) सुरू झाल्यामुळे जीविका सदस्य आणि इतर स्थानिक गावकऱ्यांसाठी बँकिंग सेवा सहज उपलब्ध झाल्या आहेत. ग्राहक आता त्यांच्या आधारचा वापर करून कोणत्याही अडचणीशिवाय व्यवहार करू शकतात, ज्यामुळे ग्राहकांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली आहे. या सर्व कामांतून त्यांना दरमहा १५,००० ते २०,००० रुपयांपर्यंत उत्पन्न मिळत आहे.
त्या म्हणतात की जीविका प्रकल्पात सामील झाल्यामुळे त्यांना केवळ आर्थिक स्थैर्यच मिळाले नाही, तर गावात 'बँक सखी' म्हणून एक वेगळी ओळखही मिळाली आहे. त्यांची ही गोष्ट जिद्द, शिक्षण आणि सामाजिक सहकार्यातून होणाऱ्या परिवर्तनाचे एक उत्तम उदाहरण आहे.
