भारत सरकार
बीना राय
राज्य : सिक्कीम
जिल्हा : पाकयोंग
ब्लॉक : रेगु
गाव : तालखर्का
स्वयं-सहायता गट : मखमली स्वयं-सहायता गट
उपजीविकेचे उपक्रम : कृषी-हॉर्टिकल्चर, नगदी पिके, विना-काष्ठ वनोपज (NTFP) आणि दुग्धजन्य पदार्थ यामध्ये कार्यरत.
लखपती दीदी प्रवास
पूर्व सिक्कीममधील रेगु ब्लॉकच्या तालखर्का गावातील रहिवासी असलेल्या बीना राय या एका गरीब शेतकरी कुटुंबातील असून त्यांच्याकडे दोन एकर जमीन आहे. राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियानाच्या वतीने आयोजित केलेल्या जनजागृती शिबिरात सहभागी झाल्यानंतर त्यांचा स्वावलंबनाकडे जाण्याचा प्रवास सुरू झाला, ज्यातून 'मखमली स्वयं-सहायता गटा'ची स्थापना झाली. या गटाच्या माध्यमातून बीना यांनी अनेक प्रशिक्षण सत्रात सहभाग घेतला आणि एकूण ४,००,००० रुपयांपेक्षा जास्त कर्ज मिळवले, ज्याची त्यांनी आपल्या शेती व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी गुंतवणूक केली.
बीना यांचा शेतीचा प्रवास अल्प जमीन धारणा, बियाण्यांची उपलब्धता, खतांची कमतरता, सिंचनाच्या समस्या, यांत्रिकीकरणाचा अभाव, जमिनीची धूप, शेतीमाल विक्रीतील गुंतागुंत आणि भांडवलाची टंचाई अशा अनेक आव्हानांनी भरलेला आहे.
हॉर्टिकल्चर (बागकाम) विभागाकडून मिळालेल्या प्रशिक्षणामुळे त्यांनी विविध शेती तंत्रांवर प्रभुत्व मिळवले, ज्यामुळे त्यांच्या उत्पादकतेत मोठी वाढ झाली. यामध्ये पिकांमधील अंतर राखणे, नियमित खुरपणी, वेळेवर खत घालणे, मिश्र पीक पद्धती, आंतरपीक पद्धती, एकात्मिक कीड आणि खत व्यवस्थापन आणि सेंद्रिय शेती यांचा समावेश आहे. या पद्धतींचा अवलंब केल्यामुळे केवळ त्यांच्या शेतीचे उत्पन्नच वाढले नाही, तर त्यांच्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाहही सुधारला आहे.
