भारत सरकार
दीपा देवी
राज्य : उत्तराखंड
जिल्हा : चमोली
ब्लॉक : नंदनगर
गाव : गंडासू
स्वयं-सहायता गट : दुर्गा माता स्वयं-सहायता गट
उपजीविकेचे उपक्रम : रस काढणे आणि लोणचे उत्पादन
लखपती दीदी प्रवास
श्रीमती दीपा देवी, ज्यांना आता 'लखपती दीदी' म्हणून ओळखले जाते, त्या एकेकाळी चमोली जिल्ह्यातील नंदनगर ब्लॉकच्या गंडासू गावातील एक महिला शेतकरी होत्या. त्यांच्या समृद्धीचा प्रवास तेव्हा सुरू झाला जेव्हा त्या त्यांच्या गावात राष्ट्रीय ग्रामीण विकास अभियानांतर्गत स्थापन झालेल्या 'दुर्गा माता' स्वयं-सहायता गटात सामील झाल्या. गटाला 'पंचसूत्रा'बद्दल शिक्षित करण्यात आले आणि त्यांनी साप्ताहिक बैठका घेण्याचे ठरवले. हा श्रीमती दीपा देवी आणि त्यांच्या गटातील सदस्यांसाठी एका परिवर्तनीय प्रवासाचा प्रारंभ होता. त्यांनी गटाच्या 'आरएफ' (RF) निधीतून १०,००० रुपयांचे कर्ज घेतले. या रकमेतून त्यांनी ज्युसर मशीन खरेदी केले आणि लोणचे तयार करण्यास सुरुवात केली. घरी राहूनच त्यांनी हंगामी फळांपासून रस काढणे, लोणचे आणि जॅम तयार करणे आणि स्थानिक बाजारपेठेत विकणे सुरू केले. या प्रयत्नातून त्यांना दरमहा ८,५०० ते ९,००० रुपयांची बचत होऊ लागली आणि त्यांची वार्षिक उलाढाल सुमारे १.५ ते २.० लाख रुपये आहे. त्यांच्या या व्यवसायातील यशामुळे त्यांना केवळ आर्थिक स्थैर्य मिळाले नाही, तर त्यांची सामाजिक प्रतिष्ठा आणि आत्मविश्वासही वाढला.
