भारत सरकार
गणिता कुमारी
राज्य : बिहार
जिल्हा : जमुई
ब्लॉक : चकाई
गाव : बस बुटीया
स्वयं-सहायता गट : गायत्री स्व-सहायता गट
उपजीविका क्रियाकलाप : ग्राहक सेवा केंद्र (CSP) चालक आणि बँक दीदी
लखपती दीदी प्रवास
'बँक दीदी' म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या गणिता कुमारी यांनी जमुई जिल्ह्यातील चकाई ब्लॉकमध्ये ग्राहक सेवा केंद्र (CSP) चालक म्हणून आपली एक वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.
CSP सुरू करण्यापूर्वी गणिता गायत्री स्व-सहायता गटाच्या सदस्या होत्या आणि गटातील आर्थिक व्यवहार सांभाळत असत. त्यांनी स्टेट बँक ऑफ इंडियाद्वारे संचालित ग्राहक सेवा केंद्र (CSP) चालवण्यास सुरुवात केली, जे त्यांच्या ग्रामीण समुदायासाठी एक महत्त्वाचे आर्थिक साधन बनले आहे. गणिता यांच्या CSP कार्यामुळे त्यांना दरमहा १५,००० ते २०,००० रुपये कमिशन मिळते. यामुळे त्या स्थानिक लोकांसाठी आर्थिक व्यवहार सुलभ करत आहेत, ज्यांना आधी बँकिंग सेवांसाठी लांबचा प्रवास करावा लागत असे. या उपक्रमामुळे आवश्यक बँकिंग सेवा ग्रामस्थांच्या जवळ आल्या आहेत, ज्यामुळे दूरच्या बँक शाखांवरील त्यांचे अवलंबित्व कमी झाले आहे.
त्यांचे ग्राहक सेवा केंद्र (CSP) केवळ त्यांच्या घराचा उदरनिर्वाह करण्यास मदत करत नाही, तर त्यांच्या प्रदेशातील आर्थिक समावेशनाचा (Financial Inclusion) एक दीपस्तंभ ठरले आहे. त्यांच्या CSP चे यश ग्रामीण बँकिंग प्रकल्प आणि स्व-सहायता गटांच्या माध्यमातून होणाऱ्या महिलांच्या वाढत्या सक्षमीकरणाचे प्रतिबिंब आहे.
