भारत सरकार
जून व्हायोलेट जे. संगमा
राज्य : मेघालय
जिल्हा : पश्चिम खासी हिल्स
ब्लॉक : मॉशिनरुट
गाव : रंगसापारा
स्वयं-सहायता गट : प्रिंगप्रांग आस्की स्वयं सहायता गट
उपजीविकेचे उपक्रम : लोणचे, रस आणि वाईन् निर्मिती
लखपती दीदी प्रवास
श्रीमती जून व्हायोलेट जे. संगमा यांनी जिथे इतरांना कचरा दिसत होता, तिथे संधी पाहिली. एक कंत्राटी शिक्षिका म्हणून, त्यांना घरखर्च चालवण्यासाठी खूप संघर्ष करावा लागत होता, पण त्यांच्या गावात पिकलेले आंबे, फणस, पेरू, संत्री आणि स्टार फ्रूट वाया जाताना पाहून त्यांना अधिक दुःख होत असे. या मुबलक संसाधनांपासून काहीतरी उपयुक्त वस्तू बनवण्याचा निर्धार करून, त्यांनी त्यांना एका अर्थपूर्ण गोष्टीत रूपांतरित करण्याचा मार्ग शोधला. तेंगामे क्लस्टर लेव्हल फेडरेशन अंतर्गत 'प्रिंगप्रांग आस्की स्वयं-सहायता गटात' सामील झाल्यावर त्यांच्या प्रवासाला एक नवीन वळण मिळाले. मेघालय राज्य ग्रामीण उपजीविका सोसायटीकडून (MSRLS) अन्न प्रक्रिया उद्योगाचे प्रशिक्षण घेऊन, त्यांनी सेंद्रिय घरगुती लोणची, स्क्वॅश, रस, कँडी आणि चिप्स बनवायला शिकले. २८,००० रुपयांचे सुरुवातीचे कर्ज घेऊन त्यांनी एक छोटा युनिट सुरू केला, पण लवकरच त्याचा विस्तार केला आणि वाइन बनवण्याचा प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमही पूर्ण केला. त्यांच्या उत्पादनांची मागणी वाढली, विशेषतः गारो हिल्समध्ये, ज्यामुळे त्यांना व्यवसाय वाढवण्यासाठी आणखी ८०,००० रुपयांचे कर्ज घ्यावे लागले. आज, जून मेघालयातील नोंगस्टोइनपासून बाघमारापर्यंतच्या बाजारपेठांमध्ये आपल्या उत्पादनांचा पुरवठा करतात. त्यांचे वार्षिक उत्पन्न आता ३ लाख रुपयांपर्यंत वाढले आहे, ज्यामुळे त्यांना आर्थिक स्वातंत्र्य मिळाले आहे आणि त्यांच्या यशस्वी उद्योगाद्वारे त्या आपल्या समाजातील इतर महिलांनाही सक्षम करत आहेत.
