भारत सरकार
कनिका तालुकदार
राज्य : आसाम
जिल्हा : नलबाडी
ब्लॉक : तिहू
गाव : बरजर्स
स्वयं-सहायता गट : सोनाली स्वयं सहायता गट
उपजीविका क्रियाकलाप : वर्मी कंपोस्ट
लखपती दीदी प्रवास
पतीच्या दुर्दैवी अपघातानंतर, तिला स्वतःचा आणि आपल्या लहान मुलीचा सांभाळ करण्यासाठी संघर्ष करावा लागला. कोणतीही आर्थिक पुंजी नसताना आणि अचानक आलेल्या जबाबदारीच्या ओझ्यामुळे, ती आपल्या माहेरी परतली, जिथे तिला परावलंबित्वाचा ताण जाणवू लागला.
त्या एका स्वयं-सहायता गटात सामील झाल्या होत्या आणि शेतीशी संबंधित विविध छोट्या कामांमध्ये गुंतल्या होत्या, परंतु त्यातून मिळणारे उत्पन्न अत्यंत कमी होते. जेव्हा त्यांनी 'वर्मी-कंपोस्ट' (गांडूळ खत) उत्पादन तंत्रज्ञानावरील प्रशिक्षणात भाग घेतला, तेव्हा सर्व काही बदलले. नलबाडी केव्हीके (KVK) द्वारे आयोजित या प्रशिक्षणाने त्यांच्यासाठी एक नवीन मार्ग खुला केला. त्यांनी आपल्या घरी उपलब्ध असलेल्या सेंद्रिय कचरा आणि शेणाचा वापर करून गांडूळ खत उत्पादन सुरू केले. त्यांनी स्थानिक साहित्याचा वापर करून कमी खर्चात टाक्या बांधल्या आणि त्यांना कृषी विज्ञान केंद्राकडून (KVK) सुरुवातीचे सहकार्य मिळाले, ज्यामध्ये उत्पादनासाठी लागणारे गांडूळ पुरवण्यात आले होते आणि जिल्हा कृषी कार्यालयाने त्यांना चार वर्मी-बेड्स उपलब्ध करून दिले.
त्यांचा उद्योग झपाट्याने वाढला; पहिल्या वर्षी १७ क्विंटल गांडूळ खताचे उत्पादन करून १६,३०० रुपये मिळवण्यापासून त्यांनी आपल्या उत्पादनात लक्षणीय वाढ केली. त्यांनी १५० क्विंटल गांडूळ खताची विक्री केली. 'जय वर्मी कंपोस्ट' या ब्रँड नावाने ओळखले जाणारे त्यांचे उत्पादन आता अनेक जिल्ह्यांमध्ये विकले जाते आणि त्यांना मोठी ओळख मिळाली आहे, ज्यामुळे त्या आसाममधील एक नामांकित उद्योजिका बनल्या आहेत. त्यांचे मासिक उत्पन्न सुमारे १२,०००/- रुपये आहे.
