भारत सरकार
केशोवती देवी
राज्य : झारखंड
जिल्हा : दुमका
ब्लॉक : जामा
गाव : जामा
स्वयं-सहायता गट : माँ भवानी सखी मंडळ
उपजीविकेचे उपक्रम : उपसा जलसिंचनासह कृषी
लखपती दीदी प्रवास
लिफ्ट इरिगेशन तंत्रज्ञानाचा अवलंब केल्यानंतर केशोवती देवी यांचे जीवन पूर्णपणे बदलून गेले आहे. पूर्वी, केशोवती देवी दुमका येथील जामा ब्लॉक मधील त्यांच्या २ एकर शेतजमिनीत केवळ एकाच पिकाची शेती करत होत्या, परंतु उपसा जलसिंचनाचा अवलंब केल्यामुळे त्या वर्षभर बहु-पीक शेती करत आहेत, ज्यामुळे त्यांचे उत्पन्न १.५ लाख रुपयांपर्यंत लक्षणीयरीत्या वाढले आहे. त्यांच्या गावातील 'माँ भवानी सखी मंडळ'मध्ये सामील झाल्यानंतर, त्यांना उपसा जलसिंचन प्रकल्पांतर्गत शेतमाल वाढवण्यासाठी महत्त्वाची मदत मिळाली, ज्यामुळे त्यांच्या उत्पन्नाला अधिक गती मिळाली. त्या समाजातील इतर शेतकऱ्यांनाही आपले ज्ञान आणि सहकार्य देतात.
त्यांची गोष्ट उपसा जलसिंचन प्रकल्पासारख्या उपक्रमांचा परिवर्तनात्मक प्रभाव अधोरेखित करते. उपसा जलसिंचन तंत्राचा अवलंब करून आणि भाजीपाला शेतीच्या माध्यमातून स्वतःचे जीवन बदलून, केशोवती यांनी केवळ आपली उपजीविकाच सुधारली नाही, तर गावातील इतरांसाठी त्या एक प्रेरणास्थान बनल्या आहेत. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि योग्य संसाधनांच्या सहाय्याने, शेती हा एक शाश्वत आणि समृद्ध व्यवसाय म्हणून भरभराटीस येऊ शकतो, याचे केशोवती एक उत्तम उदाहरण आहेत.
