भारत सरकार
किरण दोहरे
राज्य : मध्य प्रदेश
जिल्हा : जबलपूर
ब्लॉक : पनागर
गाव : घाणा
स्वयं-सहायता गट : परी स्वयंसहायता गट
उपजीविका क्रियाकलाप : सुपारी प्रक्रिया
लखपती दीदी प्रवास
घाणा गावातील किरण डोहरे या आपल्या हाताने सुपारी कापण्याच्या कामातून खूप कमी उत्पन्न मिळवत होत्या. त्या तासनतास हाताने सुपारी कापण्याचे काम करायच्या, परंतु त्यांचे उत्पन्न दिवसाला केवळ १५०-२०० रुपये असायचे. त्यांचे पती देखील मजूर म्हणून काम करत असत, मात्र कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा पूर्ण करणे कठीण जात होते. नंतर त्या १५ इतर महिलांसोबत परी स्वयंसहायता गटात सामील झाल्या आणि त्यांनी आर्थिक स्वातंत्र्याकडे आपले पहिले पाऊल टाकले.
स्वयंसहायता गटाच्या मदतीने किरण यांना सुपारी कापण्याची प्रक्रिया स्वयंचलित करणाऱ्या मशीनबद्दल माहिती मिळाली. त्यांनी मुख्यमंत्री ग्रामीण पथविक्रेता योजनेअंतर्गत १०,००० रुपयांचे कर्ज घेतले आणि सुपारी कापण्याचे इलेक्ट्रिक यंत्र खरेदी केले. यामुळे त्यांच्या उत्पादकतेत मोठी सुधारणा झाली, ज्यामुळे त्यांना तासाला १२ किलो सुपारी कापणे शक्य झाले, जे आधी हाताने करताना केवळ १ किलो असायचे.
उत्पादकतेतील या वाढीमुळे त्यांना मोठ्या ऑर्डर पूर्ण करणे आणि आपला व्यवसाय विस्तारणे शक्य झाले. त्यांच्या उत्पन्नात लक्षणीय वाढ झाली असून त्या आपल्या कर्जाची परतफेड करण्यास आणि व्यवसायात अधिक गुंतवणूक करण्यास सक्षम झाल्या आहेत. आज, किरण केवळ अधिक कमाईच करत नाहीत तर आपल्या वेळेचे नियोजनही उत्तम प्रकारे करतात, ज्यामुळे त्यांना आपल्या कुटुंबावर आणि वैयक्तिक विकासावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी अतिरिक्त वेळ मिळतो. त्यांचा हा प्रवास योग्य साधने आणि संसाधनांची उपलब्धता कशाप्रकारे जीवन बदलू शकते याचे एक प्रेरणादायी उदाहरण आहे. सुपारी प्रक्रियेतून त्यांचे मासिक उत्पन्न आता सुमारे १५,०००/- रुपये आहे.
