भारत सरकार
कुमुद भेंगरा
राज्य : झारखंड
जिल्हा : खुंटी
ब्लॉक : खुंटीचे सदर
गाव : तिरला
स्वयं-सहायता गट : गंगा आजीविका सखी मंडळ
उपजीविकेचे उपक्रम : बँक सखी
लखपती दीदी प्रवास
खूंटीच्या सदर ब्लॉक मधील तिरला पंचायतीची रहिवासी असलेल्या कुमुद भेंगरा आर्थिक मदतीसाठी आपल्या पतीवर अवलंबून होत्या. त्यांचे इंटरमीडिएट (बारावी) पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण झालेले असूनही, माहिती आणि संधींच्या अभावामुळे कुमुद यांच्या आकांक्षा पूर्ण होऊ शकल्या नव्हत्या.
स्वयंसहायता गटात सामील झाल्यानंतर, तिच्या कष्टाची आणि समर्पणाची दखल घेऊन तिच्यावर गटातील आर्थिक जबाबदाऱ्या सोपवण्यात आल्या. कुमुदच्या सक्रिय दृष्टिकोनामुळे आणि कठोर परिश्रमांमुळे लवकरच तिची 'बँक सखी' म्हणून निवड झाली, जी ग्रामीण महिला आणि गटांना आर्थिक माहिती आणि मदत देण्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाची भूमिका आहे. बँक सखी म्हणून तिची भूमिका आणि इतर उपजीविकेच्या उपक्रमांमधील सहभागामुळे तिचे मासिक उत्पन्न वाढून अंदाजे १५,००० रुपयांपर्यंत पोहोचले. उत्पन्नातील या लक्षणीय वाढीमुळे कुमुदला केवळ तिच्या कुटुंबाच्या आर्थिक स्थिरतेत मदत करण्याची ताकदच मिळाली नाही, तर आपल्या मुलांना अधिक चांगल्या संधी उपलब्ध करून देण्याची तिची आकांक्षा पूर्ण करण्यासाठी त्यांच्या शिक्षणात गुंतवणूक करणेही शक्य झाले. तिने केवळ स्वतःचे आयुष्य बदलले नाही, तर ती तिच्या समुदायातील ग्रामीण महिलांसाठी आशा आणि मदतीचा किरण बनली. इतरांना आर्थिक मार्गदर्शन देऊन ती खऱ्या अर्थाने सक्षमीकरण आणि स्वावलंबनाच्या भावनेचे प्रतीक बनली आहे.
