भारत सरकार
मीरा देवी
राज्य : उत्तर प्रदेश
जिल्हा : लखीमपूर खेरी
ब्लॉक : निघासन
गाव : निघासन
स्वयं-सहायता गट : ज्योती प्रेरणा स्वयंसहायता गट
उपजीविकेचे उपक्रम : कृषी-उद्योजकता
लखपती दीदी प्रवास :
मीरा देवी या उत्तर प्रदेशातील निघासन गावातील एक कृषी-उद्योजिका आहेत. मर्यादित शेती आणि कामाच्या शोधात पती घराबाहेर असल्याने त्यांच्या कुटुंबाला आर्थिक आव्हानांचा सामना करावा लागला. मात्र, स्वयंसहायता गटाची मदत आणि स्वतःचा संयम व जिद्दीच्या जोरावर मीरा यांनी केवळ आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाहच केला नाही, तर कृषी-उद्योजिका बनण्याचे आपले स्वप्नही पूर्ण केले. त्यांनी कृषी-उद्योजक (AE) प्रशिक्षण पूर्ण केले आणि पशुखाद्य विक्री करून आपला व्यवसाय सुरू केला, तसेच सेंद्रिय खते आणि कीटकनाशकांसाठी 'देहात' आणि 'बायोवेल' सोबत भागीदारी केली. त्यांनी ऑयस्टर मशरूम शेती आणि बटन मशरूम शेतीला प्रोत्साहन देऊन प्रगत शेती तंत्राद्वारे आपल्या उत्पन्नात विविधता आणली.
मीरा यांनी त्यांच्या घरी बटन मशरूम प्रात्यक्षिक युनिट स्थापन केले आहे, जिथे त्या इतर महिलांना मशरूम शेतीचे तंत्र शिकवून सक्षम करत आहेत. आपल्या उत्पन्नाच्या स्रोतांमध्ये वैविध्य आणून त्यांनी आपल्या घराचे उत्पन्न वाढवले आहे आणि शाश्वत कृषी पद्धतींना प्रोत्साहन देऊन स्थानिक अर्थव्यवस्थेत योगदान दिले आहे. आता त्या दरमहा १८,००० रुपये कमावत आहेत.
मीरा यांनी मशरूम प्रक्रिया युनिट स्थापन करून आणि त्यांच्या उत्पादनांसाठी एक ब्रँड तयार करून आपल्या व्यवसायाचा विस्तार करण्याची योजना आखली आहे. शाश्वत कृषी पद्धतींना पाठिंबा देणारे आणि त्यांना प्रोत्साहन देणारे जाळे (नेटवर्क) तयार करण्यासाठी इतर कृषी-उद्योजकांशी सहयोग करण्याचे त्यांचे उद्दिष्ट आहे.
