भारत सरकार
एस. ब्रेमा
राज्य : पुदुच्चेरी
जिल्हा : पॉंडिचेरी
ब्लॉक : कारैक्ल
गाव : कानापूर
स्वयं-सहायता गट सुवाई स्वयं सहायता गट
उपजीविका क्रियाकलाप : दुग्धव्यवसाय, गांडूळ खत आणि शेती
एस. ब्रेमा ही एक महत्त्वाकांक्षी महिला आहे, जिला इतरांवर अवलंबून न राहता आपले जीवन जगायचे आहे. तिला सर्वप्रथम केव्हीके, कराईकलच्या माध्यमातून गांडूळ खताविषयी माहिती मिळाली. दुग्धव्यवसायातील शेण आणि कचऱ्याचा विविध प्रकारे उपयोग केला जातो हे पाहून तिला खूप आश्चर्य वाटले आणि त्यातूनच तिला नैसर्गिक खत बनवण्याची प्रेरणा मिळाली, जे पिकांसाठी खूप स्वस्त आणि सुरक्षित आहे. तसेच, तिने केव्हीकेमध्ये प्रशिक्षण घेतले आणि उत्पादन युनिट सुरू केले. हे युनिट यशस्वीपणे चालवण्यासाठी तिला निधीची आवश्यकता होती, जो तिला पीबीजीबी, कराईकलकडून मिळाला. तिने दुग्धव्यवसायातील शेण आणि कचरा उपयुक्त खतामध्ये रूपांतरित करण्याच्या आपल्या प्रकल्पावर काम सुरू केले. हळूहळू, तिला यात आवड निर्माण झाली आणि तिने उत्पादनासाठी दोन खड्डे तयार केले. तिने गांडूळ खताच्या उत्पादनासाठी गांडुळांसारखा कच्चा माल खरेदी केला आणि त्यासाठी दरमहा ५,००० रुपये खर्च केले. गांडूळ खत उत्पादनाव्यतिरिक्त, ती दोन दुभत्या जनावरांसह दुग्धव्यवसायातही गुंतलेली आहे. ती पाच एकर जमिनीवर कापूस आणि कडधान्ये पिकवण्यासारख्या शेती कामांमध्येही गुंतलेली आहे. शेती क्षेत्र आणि कापूस लागवडीतून ती वर्षाला दोन लाख रुपये कमावते. शेतीशी संबंधित सर्व उपक्रमांमधून तिचे एकूण उत्पन्न ३.३४ लाख रुपये आहे. या कणखर महिलेची ही कहाणी केवळ तिच्या जीवनाचा ताबा घेण्यापुरतीच मर्यादित नाही, तर ती देशाच्या उत्पादकतेत योगदान देऊन सेंद्रिय भारताला प्रोत्साहन देण्यासाठी मदत करते, जे भावी पिढ्यांसाठी जागतिकीकरणाला चालना देते.
